Geleerde idioten

Soms nam ik vriendjes mee om het tafereeltje te aanschouwen. Als we de kleine huiskamer binnengingen zat hij daar, onder de lamp gebogen over een boek. Mijn oudere broer. Af en toe richtte hij zijn hoofd op met een frons, plukte wat in zijn baard, om het hoofd weer in het boek te laten zakken. In het geleerde hoekje gebeurde iets bijzonders, dachten we eerbiedig op gepaste afstand.

Vakgroep A&O, het Employabilitycomplex

Toen ik een interview met Jessie Koen over haar proefschrift las, dat zij 4 april verdedigde, dacht ik dat het om een sollicitatietraining ging. Vijf jaar aan gewerkt? Koen zelf verklaart over Prepare and pursue: Routes to suitable (re-)employment op FoliaWeb, platform voor hoger opgeleid Amsterdam: ‘Stel, je wilt graag aan de slag bij een consultancybureau, vraag jezelf af waarom je daar graag wilt werken’. ‘Lukraak zoeken werkt niet, slim zoeken wel’. Ze ontwikkelde daarom een training waarmee werknemers adaptability kunnen ontwikkelen.

Wie naait wie op de Wallen?

De ombudsvrouw van de Volkskrant, het dagblad dat de affaire Patricia Perquin (PP) aan het licht bracht, schrijft dat PP ‘als adviseur van de gemeente Amsterdam niet belangrijk was’. Wie is PP? Ze schreef pikante columns voor het AD en Parool over haar belevenissen als hoer op de Wallen en werd ingehuurd door de gemeente. Later bleek ze een journaliste met een fixatie voor rauwe sex die je met een korreltje zout moet nemen. De constatering van de ombudsvrouw is daarom wat makkelijk, de werkelijkheid zit geniepiger in elkaar. 

Was Raskolnikov econoom?

Wat filosoof Hans Achterhuis deze maand in Filosofiemagazine schrijft, begrijp ik niet goed. Tijdens de maand van de filosofie in april, met de titel Schuld en Boete, schrijft Achterhuis, zullen filosofen en economen met elkaar in debat gaan over de crisis. Vervolgens beweert hij: ‘Filosofen zullen beslagen ten ijs moeten komen om niet onderuit gehaald te worden door de economen’.

Filosofen onderuit gehaald door economen? Dan heb ik iets gemist, want ik vroeg me juist af wie economen nog serieus neemt. Dat politici economen omhelzen, wist ik. Politici zijn te vergelijken met bankmanagers (hoe zou je de opportunistische Paarse politici in ons land trouwens anders moeten noemen?) die verslaafd zijn aan hetzelfde waar de economen aan verslaafd zijn: het neoliberale groeimodel. De enige reden waarom op dit moment streng bezuinigd wordt, is om op termijn nog groter te kunnen groeien. Dat zit nu eenmaal in het model. Alleen Marianne Thieme van de PvdD kan je horen spreken over ‘consuminderen’.

Wie stopt de ik-cultuur?

Onder de Nederlandse bevolking heerst een groot wantrouwen jegens bestuurlijke en zakelijke leiders, zo meldt het Communicatiebureau Edelman. Dat ligt toch wel voor de hand met het stel waar wij het mee moeten doen. Tijdens de laatste verkiezingen (verpakt als Idols) beweerden Diederik Samson en Mark Rutte het tegendeel van wat ze sinds de verkiezingen 'in naam van het landsbelang' uitvoeren (bijvoorbeeld over Europa, de zorg en de sociale zekerheid). Wanneer ze daar op aan gesproken worden, heet dat 'coalitiedwang', of 'ik kan immers niet weglopen voor de verantwoordelijkheid'. Het verloochenen van principes is de norm.

Veranderende tijden

In de week dat koningin Beatrix bekend maakte af te zullen treden, kreeg ik beelden voor ogen van haar inhuldiging 33 jaar geleden. Op 30 april 1980, in een halve woning ergens in de Amsterdamse Pijp, werd ik 's middags wakker van een geluid dat ik niet thuis kon brengen. Nadat ik het keukenraam open had geschoven, realiseerde ik mij dat het afkomstig was van helikopters die boven de buurt cirkelden. (Tegenwoordig niet meer weg te denken, maar die dag medeoorzaak van de grimmige sfeer die bezit nam van de mensen). Af en toe zwenkten ze af richting Weteringschans en Vijzelgracht, cirkelden wat rond, keerden vervolgens terug om weer boven onze buurt te hangen. Hoofden uit haastig opengeschoven ramen, opgewonden stemmen, rumoer uit de belendende straten.

Wetenschappelijke verblinding vakgroep A&O

Freek Ossel, toenmalig wethouder Sociale Zaken van Amsterdam, was in zijn nopjes toen hij in november 2008 het rapport Competentieontwikkeling en Reïntegreerbaarheid van DWI-klanten in ontvangst nam van de Universiteit van Amsterdam (UvA). Eindelijk zouden wetenschappers zich bezig houden met het probleem van langdurige werkeloosheid. 

Amsterdam Tata University

Onlangs stuurde dr. Sruti Bala en twintig medewerkers van de Universiteit van Amsterdam (UvA) een brief aan de faculteit Economie en Bedrijfskunde van dezelfde universiteit, waarin zij protesteerden dat de faculteit een eredoctoraat ging uitreiken aan de multimiljardair Ratan Tata. De faculteit wilde zijn zakelijke macht eren, maar vroeg zich niet af hoe hij die macht verkregen heeft. Tata blijkt met subsidie van de neoliberale overheid van India niet alleen ecologische problemen veroorzaakt te hebben in zijn land, zijn imperium is voor veel Indiërs uitgelopen op een drama: mensen zijn van hun land verdreven om vervolgens in bittere armoede te geraken.

De perfecte wereld van de Argumentenfabriek

‘Ik zou niet willen wonen in het land van Marcel van Dam’, schrijft Frank Kalshoven in zijn column in de Volkskrant. Geïnspireerd door de publicatie van het Centraal Bureau voor de Statistiek dat één op de acht werknemers te kampen heeft met burn-outklachten, schreef Van Dam dat werknemers gezien worden als ‘grondstof voor de economie’. Verbolgen geeft Kalshoven tips aan Van Dam om de zaak eens eigentijds te benaderen. Met de aanbeveling: Toon ons [dan] de opties die je ziet om een vraagstuk op te lossen’.

Frederik van Eeden en de Amsterdamse Pijp

Die avond toen ik een zijstraat inliep, herinnerde ik me dat ik soms dat gevoel kreeg waar Frederik van Eeden over schreef in zijn dagboek. Als kind liep ik in het donker wel eens alleen door de smalle straten richting Amsteldijk en werd ik vergezeld door schaduwen op de gevels van de hoge huizen. Ze bleven me maar volgden en ik begon altijd wat sneller te lopen om ze te ontkomen. 

Dat de onheilspellende figuren werden veroorzaakt door het schijnsel van de ouderwetse grijze straatlampen aan de kabels, die boven de straten nerveus wiebelden door de novemberwind, wist ik. Maar mijn onbehagen werd er niet minder om.

De eeuwige strijd om de ziel

Wanneer je vraagt of de ziel bestaat, krijg je hoogstwaarschijnlijk antwoorden die van elkaar verschillen. De ziel lijkt even ongrijpbaar als het mysterie van de tijd, waarover de kerkvader Aurelius Augustinus in Confessiones schreef: ‘Als iemand het mij vraagt, weet ik het niet, als niemand het mij vraagt, weet ik het’.

Onttovering

Toen ik buiten stond, besefte ik dat ik getuige was geweest van zijn artistieke ondergang. Als geen ander was de gitarist in staat geweest om mij het rijk van de verbeelding binnen te leiden. Met klankeffecten die hij uit de snaren toverde, door tegelijkertijd de nagel van rechter wijsvinger en het plectrum in dezelfde hand te gebruiken, riep de magere gestalte met zijn oude ‘strat’ een haast religieuze sfeer op in het rokerige kroegje. De schokkerig bewegende figuur in het diffuse podiumlicht gaf als een medium boodschappen uit een andere wereld door.